6B. Jak pomóc dziecku w radzeniu sobie ze stresem

Mgr Anna Chrzanowska Psycholog

Cóż więc mogą zrobić rodzice? Z pewnością powinni być wrażliwi na to, jak dziecko reaguje w różnych sytuacjach, przystosowuje się i zmienia swoje zachowanie. Jeśli mama i tata będą pamiętać, że każda zmiana w życiu może wiązać się ze stresem, łatwiej będzie im zadbać, by różne trudne sytuacje nie następowały zbyt szybko w życiu malucha, że należy
go przygotować do zmiany. I jeszcze jedna ważna rzecz, trzeba zdawać sobie sprawę, że nie tylko negatywne, ale i pozytywne zmiany są dla dziecka trudne np. urodziny, święta, nagroda.

W zależności od wieku dziecka w różny sposób można przygotować je do zbliżającej się nowej sytuacji. Na początku byłoby najlepiej, gdyby rodzice spróbowali postawić się na miejscu dziecka i zastanowili się, jak z dziecięcej perspektywy wygląda otaczający je świat. Czy patrząc na dużego psa z perspektywy 104 cm, można ufać jego przyjaznym zamiarom? Czy nie rozumiejąc nic ze świata gospodarki, finansów, łatwo jest przyjąć, że mama znika za drzwiami, bo idzie do jakiejś pracy, nie wiadomo, kiedy wróci, że ta praca jest ważniejsza od jej synka i czytania mu książeczek. Może, jeśli mama i tata postawią się w sytuacji dziecka, to łatwiej będzie im zrozumieć jego reakcje, a wówczas również odpowiednio zareagować.

Niektórzy widząc lęk dziecka przed obcym zwierzęciem, wezmą je na ręce, by poczuło się bezpiecznie i wytłumaczą, dlaczego ten pies nie jest groźny. Inni, nie rozumiejąc obaw dziecka, zdenerwują się i będą krytycznie oceniać malca: „Jaki beksa, przecież to tylko pies! Taki duży chłopiec, a płacze! Przestań, bo pani będzie się śmiała! Jak będziesz tak robić, to więcej nie wezmę cię do parku”. Niestety drugi sposób zachowania jedynie spotęguje stres u dziecka, nie dość, że nadal nie rozumie ono sytuacji, to odbiera negatywne emocje dorosłego i jego krytykę.

Kiedy widzimy, że dane wydarzenie jest trudne dla dziecka, postarajmy się:

• okazać mu wsparcie i zrozumienie („przestraszyłeś się tego psa”);
• zapewnić poczucie bezpieczeństwa (wziąć na ręce, przytulić);
• porozmawiać z nim, wytłumaczyć (choć ten pies jest dość duży, to jednak łagodny, widziałeś, jak bawił się z tamtym chłopcem);
• podać bliskie mu przykłady („Pies babci jest podobny, z nim lubiłeś się bawić”; „Pamiętasz bajkę o pieskach, którą wczoraj czytałam, tam Tosia też bała się psa i poradziła sobie tak...”);
• pokazać rozwiązania (mama może zapytać o imię psa, sama go pogłaskać; pokazać, że pies lubi, jak rzuca mu się patyki itp.).

Następnym razem dziecko będzie pamiętało tę sytuację, reakcje i spokojne zachowanie mamy. To przecież dzięki rodzicom nauczy się radzenia sobie ze stresem, z bólem, smutkiem, zdobędzie umiejętność adaptowania się do nowych okoliczności i warunków.