Skutki stresu charakterystyczne dla mężczyzn

Oprócz reakcji na stres niezależnych od płci występują także i takie, które są charakterystyczne dla płci męskiej. Są to:

• Nadciśnienie
• Wysoki poziom cholesterolu we krwi
• Zawał (niewydolność) mięśnia sercowego

Dzieje się tak ze względu na fizjologię stresu (zobacz „Stres biologiczny") oraz ze względu na pewien wzór zachowania typowy dla mężczyzn, Nazywany jest on „wzorem zachowania typu A',

• Wrzody żołądka i dwunastnicy
  W stresie następuje przekrwienie śluzówki żołądka, zwiększenie kwasowości, zakłó¬ceniu ulega perystaltyka jelit. Stąd ważne jest dbanie o dietę, regularność posiłków, odpoczynek i wdrożenie leczenia,
• Zaburzenia erekcji
• Przedwczesny wytrysk
• Opóźniony wytrysk
  Istnieje wiele przyczyn somatycznych odpowiedzialnych za zaburzenia seksualne. Jed¬nak ważną rolę odgrywają czynniki psychologiczne. Kiedy pojawiają się problemy seksu¬alne, warto odpowiedzieć sobie na pytanie, które z myśli czy uczuć mogą być przy¬czyną kłopotów,

10 psychologicznych powodów, dla których mężczyźni mają problemy z seksem. Przeczytaj poniższą listę i zaznacz te, które dotyczą Ciebie.

• traktowanie sprawności seksualnej jako sprawdzianu swojej męskości
• silne pragnienie, aby dobrze wypaść przed partnerką
• niska ocena siebie
• zaburzenia relacji w związku (np. rywalizacja, walka o dominację, próby manipulowania, silna zazdrość)
• lęk przed odrzuceniem, rozłąką
• zazdrość, porównywanie się z innymi partnerami kobiety
• napięcie spowodowane powstawaniem zaangażowania i bliskości w związku
• poczucie winy w wyniku podjęcia współżycia seksualnego (np. w związku z zakazami religijnymi, własnymi przekonaniami)
• lęk przed chorobami przenoszonymi drogą płciową
• napięcie związane z możliwością zajścia partnerki w ciążę i poczucie odpowiedzialności za antykoncepcję
  Jeśli zaznaczyłeś co najmniej 2 powody, to oprócz wizyty u seksuologa wskazana jest konsultacja z psychoterapeutą,

Alkoholizm
Alkohol bywa często wybierany jako sposób na redukcję stresu, pozbywanie się napięcia. Niestety ten mechanizm prowadzi do uzależnienia.
Jeśli używasz alkoholu jako sposobu poradzenia sobie z napięciem, sprawdź, czy nie stało się to problemem. O szkodliwym używaniu i uzależnieniu się od alkoholu świadczą następujące czynniki:

• szkody zdrowotne spowodowane przyjmowaniem alkoholu - somatyczne lub psychiczne (np. stany depresyjne)
• ujemne skutki społeczne - np. dezaprobata środowiska, kłótnie małżeńskie, zaniedbania w pracy zawodowej, kłopoty z prawem
• silne pragnienie lub przymus przyjmowania alkoholu
• trudności kontrolowania ilości wypijanego alkoholu, jak również zakończenia przyjmowania
• fizjologiczne objawy odstawienia, przyjmowanie alkoholu w celu uniknięcia zespołu abstynencyjnego
• stwierdzenie tolerancji - potrzebne są coraz większe dawki, by osiągnąć stan upojenia
• zwiększona ilość czasu na przyjmowanie i zdobywanie alkoholu, kosztem innych form aktywności
• spożywanie alkoholu mimo wyraźnie szkodliwych następstw i ich świadomości (opracowano na podstawie Klasyfikacji zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania ICD-10).
   

Wzór zachowania typu A
M. Friedman i R. Rosenman (1974) opisali pewien typ osobowości mężczyzn, który predysponuje do chorób serca. Jest on związany ze stylem życia. Mężczyźni o tym typie żyją, jakby ciągle byli w stresie. Ich zachowanie charakteryzuje:

• chęć rywalizacji
• niecierpliwość
• perfekcjonizm
• wysoka aktywność
• wrogość.

Przeczytaj podane niżej charakterystyki i zastanów się, w jakim stopniu odnoszą się one do Ciebie.

• Nigdy nie jestem zadowolony z własnych osiągnięć.
• Jestem niecierpliwy w stosunku do siebie.
• Jestem niecierpliwy w stosunku do innych (chociaż staram się to ukryć).
• Biorę na siebie zbyt dużo obowiązków i czasami zwykty korek na drodze burzy mi dzień,
• Ciągle potrzebuję nowych bodźców; wolę zrobić za dużo niż za mato,
• Mam wrażenie, że lepiej mi się pracuje pod presją czasu i dlatego często zostawiam wszystko na ostatnią chwilę.
• Rywalizuję z innymi: jawnie w sporcie, w sposób ukryty w pracy. Ciągle obserwuję skrycie postępy innych, po czym wymagam jeszcze więcej od siebie.
• Mam w stosunku do siebie tak wielkie oczekiwania, że nie toleruję wymagań lub krytyki ze Strony innych.
• Źródłem stresu są dla mnie telefony: każdy telefon to znak, że czeka mnie nowy problem do rozwiązania.
• Nienawidzę czekać!
• Szybko tracę panowanie nad sobą. Często staram się to ukryć i ptacę za to wysokim ciśnieniem krwi, migreną, dusznościami.
• Nie jestem do końca pewien, czy da się mnie lubić i dlatego całym moim światem jest praca.
• Nie jestem do końca pewien, czy mam wpływ na uczucia mojej rodziny w stosunku do mnie i dlatego całym moim światem jest praca.
• Doświadczam ciągłego poczucia braku bezpieczeństwa i dlatego całym moim światem jest praca.
  (G. Wrtkin Stres Męski. Rebis, Ftoznań 1997, s. 190.)

Jeśli zaznaczyłeś choć jedną odpowiedź, jesteś typem A. Jeśli zaznaczyłeś ich więcej, jesteś supertypem A. Poszukaj dróg zmiany siebie.
Zmiana zachowań - ciążenie do typu B

• Nie dąż do perfekcji za wszelką cenę!
  Nie musisz być idealny, czy nawet najlepszy, Zaakceptuj siebie takim, jaki jesteś. Znajdź 5 pozytywnych cech, którymi możesz określić siebie jako pracownika. Poczucie własnej wartości uwalnia od ciągłego szukania aprobaty. Warto dążyć do doskonalenia się, ale należy zważać na ponoszone koszty, wysiłki. Przecież potrzebny Ci jeszcze czas i energia na inne rzeczy - odpoczynek, rodzin...
• Stawiaj sobie realistyczne cele
  Naucz się planować krótkie odcinki czasu, Wyznacz pośrednie cele na drodze do osiągnięć, takie, które możesz osiągnąć. Nie bierz na głowę zbyt wielu spraw, tylko to, co dasz radę zrobić.
• Nie rozmyślaj ciągle o przyszłości
  Nie myśl tylko o tym, co musisz osiągnąć, czy co masz do zrobienia. Przecież życie składa się z chwil teraźniejszych. Nie zgub ich. Stałe myślenie o powinnościach powoduje napięcie. Naucz się cieszyć tym, co masz,
• Zwolnij!
  Nie tylko w pracy. Naucz się wolniej jeść, chodzić, mówić, wolniej jeździć samochodem. Stań w dłuższej kolejce, żeby mieć chwilę na oddech. Zostaw zegarek w domu,
• Wykonuj tylko jedną czynność na raz
• Znajdź czas dla siebie
  Zacznij uprawiać sport, Zadbaj o swoje zdrowie fizyczne. Oddaj się ulubionej rozrywce. Czytaj książki tylko dla rozrywki. Pamiętaj o przyjaźni. Pozwól sobie na słodkie chwile nieróbstwa i beztroski,
• Nie rywalizuj
  Powstrzymuj chęć do rywalizacji. Inni są inni, nie zawsze lepsi lub gorsi. Nie musisz być najlepszy. Rywali¬zacja jest jak wyścig, Nie można biec bez odpoczynku cały czas.
• Bądź cierpliwy
  Kiedy musisz poczekać - wykorzystaj ten czas na oddech. Kiedy zlecasz coś innym - pozwól im samym działać. Nie niecierpliw się, oni tez muszą mieć czas na naukę, eksperymentowanie, Potem będziesz miał odpowiedzialnych współpracowników i dzieci,
• Unikaj wrogości
  Dwa razy dziennie znajdź czas, by zastanowić się: „co czuję?". Popatrz na swoją twarz w lustrze. Sprawdź, czy nie ma na niej oznak napięcia, wrogości, irytacji. Popatrz na sytuację z szerszej perspektywy. Jak będziesz o tym myślał za 5 miesięcy, lat?

Mgr Małgorzata Chądzyńska, Psycholog