Dieta w kamicy żółciowejJak powstaje kamica żółciowa?
Kamica żółciowa powstaje w wyniku zastoju żółci w drogach żółciowych. Żółć składa się z cholesterolu, kwasów żółciowych i lecytyny. Przy nieprawidłowej proporcji tych składników, kryształki cholesterolu łączą się z solami wapnia i powstają złogi w pęcherzyku żółciowym lub w drogach żółciowych.
Przyczyny powstawania kamicy żółciowej
Na powstawanie kamicy żółciowej mają wpływ czynniki tj.:
- Otyłość
- Nadmierna ilość cukru i słodyczy w diecie
- Zbyt małe spożycie nienasyconych kwasów tłuszczowych
- Nadmiar tłuszczów zwierzęcych
- Nieregularne spożywanie posiłków
- Hiperlipidemie
Zalecenia żywieniowe
W przewlekłym zapaleniu i kamicy pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych powinna być stosowana dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu zwierzęcego i produktów bogatych w cholesterol.
W diecie tej należy przestrzegać następujących zasad:
- Ogranicz spożycie tłuszczu w tym całkowicie wyeliminuj tłuszcze pochodzenia zwierzęcego tj.: smalec, słoninę, boczek, tłuste mięsa oraz tłuszcz zawarty w mleku.
- W diecie zastosuj tłuszcz pochodzenia roślinnego, którego źródłem są oleje słonecznikowy, sojowy, rzepakowy, oliwa z oliwek,
- Masło i miękkie margaryny jedz w ograniczonych ilościach
- Z uwagi na ograniczenie spożycia tłuszczów w diecie zwiększ spożycie warzyw bogatych w ?-karoten tj. marchew, dynia, pomidory.
- Uwzględnij w diecie witaminy o działaniu antyoksydacyjnym tj. witamina E, witamina C oraz B-karoten, które znajdziesz m.in. w marchewce, pomidorach, dyni, sałacie, szpinaku, natce pietruszki, olejach roślinnych, kiełkach pszenicy, pełnoziarnistych produktach zbożowych, brokułach, owocach cytrusowych,kiwi.
- Uwzględnij produkty bogate w witaminę C, która pobudza układ immunologiczny do wytwarzania przeciwciał zwalczających stany zapalne (cytrusy, czarna porzeczka, herbatka z dzikiej róży)
- Warzywa i owoce jedz gotowane, rozdrobnione oraz w postaci soków i przecierów.
- Z diety wyłącz produkty ciężko strawne, długo zalegające w żołądku, wzdymające, ostro przyprawione, gruboziarniste.
- Posiłki spożywaj ciepłe, w małych ilościach, regularnie, równomiernie rozłożone, najlepiej 5 razy dziennie
- Pokarmy jedz wyłącznie świeże, nieprzechowywane w lodówkach, nie odmrażane kilkakrotnie aby nie dopuścić do infekcji pokarmowych i biegunek w trakcie których następuje utrata soli żółciowych, co sprzyja wytrącaniu się złogów cholesterolu
Poniższa tabela przedstawia produkty i potrawy zalecane i niewskazane w diecie łatwo strawnej z ograniczeniem tłuszczu:
Produkty
i potrawy |
Zalecane |
Niewskazane |
| Pieczywo |
pszenne, jasne, czerstwe, bułki, biszkopty, sucharki |
świeże, razowe, żytnie, graham, pieczywo chrupkie, pieczywo z dodatkiem słonecznika, soi, |
| Mleko i przetwory |
odtłuszczone - świeże, zsiadłe, kefir, jogurt, maślanka, śmietanka słodka, niskotłuszczowa |
tłuste i napoje z tłustego mleka, śmietana tłusta,
|
| Sery |
chudy twaróg i biały ser, świeży, niekwaśny |
białe i żółte sery tłuste, dojrzewające, topione |
| Jaja |
białko jaja |
na twardo, faszerowane, jajecznica na bekonie, słoninie, smalcu, żółtka |
| Mięso, drób, ryby, wędliny |
- chude gatunki: cielęcina, wieprzowina – schab, wołowina, indyk, kurczaki bez skóry, królik,
- ryby chude: dorsz, karmazyn, sandacz, szczupak, lin, leszcz, karaś
- chuda szynka wołowa i wieprzowa, polędwica, szynka i polędwica z indyka
Potrawy gotowane, pulpety, pieczone w folii, duszone i pieczone bez tłuszczu
|
- wszelkie tłuste mięsa wieprzowe, baranie, flaki, dziczyzna
- gęś, kaczka oraz bogate w tłuszcz skóry i podroby
- tłuste ryby: śledź, węgorz, łosoś, halibut, sardynki itp.
Potrawy smażone i duszone na tłuszczu zwierzęcym
|
| Tłuszcze |
W umiarkowanych ilościach:
- oleje roślinne: rzepakowy, słonecznikowy, sojowy, oliwa z oliwek,
- świeże masło i margaryny miękkie
|
smalec, słonina, łój, boczek, margaryny twarde, olej palmowy |
| Ziemniaki |
gotowane „z wody”, puree oraz gotowane i pieczone w łupinkach |
smażone, odsmażane, frytki, placki ziemniaczane, chipsy |
| Warzywa i owoce |
- sałata, szpinak, pomidory bez skórki, dynia, koperek, włoszczyzna
- dojrzałe jabłka, winogrona bez skórki, sok z pomarańczy, banany, brzoskwinie,
Potrawy gotowane, przetarte, rozdrabniane
|
- fasola, groch, soczewica, kapusta, brukselka, kalafior, cebula, ogórki świeże i kiszone, czosnek, grzyby
- warzywa konserwowane
- wszystkie owoce niedojrzałe, śliwki, gruszki, truskawki
- orzechy
|
| Przyprawy |
korzenne, liść laurowy, ziele angielskie, wanilia, cynamon, sok z cytryny, koperek, zielona pietruszka |
ostre przyprawy, ocet, majonez, pieprz, papryka, musztarda, imbir, gałka muszkatołowa
|
| Napoje |
odtłuszczone napoje mleczne, kefir jogurt, słaba herbata, kawa zbożowa, napary ziołowe z rumianku, mięty, soki owocowe i warzywne niesłodzone |
alkoholowe, czekolada, kakao, napoje słodkie, gazowane np. oranżady itp. |
| Słodycze |
cukier, miód, galaretki, marmolada, dżemy, kisiele, budynie na chudym mleku, kompoty, sałatki owocowe, suflety, musy owocowe, biszkopty na białkach, |
torty, serniki, czekolady, batony, cukierki i ciasta w czekoladzie kremy, tłuste ciasta z dodatkiem żółtka |
| Inne |
kasze, ryż, makaron, grzanki suszone |
groszek ptysiowy, grzanki smażone na tłuszczu
|
| Zupy |
mleczne, jarzynowe, z kasz, na wywarach z włoszczyzny i chudego mięsa, zaprawiane zawiesiną z mąki i mleka |
na tłustych wywarach, zaprawiane zasmażkami, śmietaną, z dodatkiem cukru |
| Potrawy |
kluski, knedle, leniwe kluski, lane ciasto, risotto |
naleśniki, krokiety, potrawy smażone, odsmażane, tłuste i słodkie, bigos |
Przykład diety w kamicy żółciowej
-
I Śniadanie
Kawa zbożowa z mlekiem odtłuszczonym, pieczywo pszenne z margaryną miękką, ser biały, dżem, sok ze świeżej pomarańczy
-
II Śniadanie
Bułka - kajzerka, polędwica drobiowa, sałata, pomidor, banan
-
Obiad
Zupa warzywna, pulpety z indyka, ziemniaki, sos koperkowy, buraczki z olejem, sok z czarnej porzeczki
-
Podwieczorek
Jogurt naturalny z muesli, Jabłko pieczone
-
Kolacja
Risitto z ryżu i warzyw z kawałkami gotowanej piersi z kurczaka, napój owocowy lub herbata z cytryną
|