Geneza raportu
Zły stan zdrowia pracowników powoduje wyższą absencję chorobową i gorszą wydajność pracy osób pracujących pomimo dolegliwości związanych z chorobą. W 2002 r. w firmie Lockheed Martin przeprowadzono badanie1 oceniające wpływ 28 schorzeń na wydajność pracowników. Okazało się, że najwyższy spadek produktywności odnotowano u osób dotkniętych depresją (7,6%), zapaleniami stawów (5,9%) lub przewlekłym bólem pleców (5,5%). W innym badaniu pracowników Dow Chemical Company w USA absencja w grupie osób z chorobą wyniosła średnio w krótkim okresie analizy (4 tygodnie) od 0,9 do 5,9 godz. W grupach tych zaobserwowano także obniżenie produktywności w pracy na poziomie 17,8% do 36,4% w stosunku do osób bez problemów zdrowotnych. W kolejnej analizie danych pochodzących z 6 korporacji amerykańskich, które zatrudniają blisko 100 tys. pracowników, zespół R. Goetzela2 stwierdził, że najbardziej kosztowne dla pracodawcy jest leczenie przewlekłych chorób układu krążenia i cukrzycy oraz chorób układu ruchu. W badanych problemach zdrowotnych koszty niemedyczne, czyli absencja pracowników, stanowią od 20 do 50% całkowitych obciążeń pracodawcy.
Nowoczesne podejście zwraca uwagę także na zjawisko nieefektywnej obecności w pracy3 , czyli sytuacji, w której pracownik jest fizycznie obecny w pracy, ale z powodów zdrowotnych nie może pracować w pełni wydajnie (odczuwa bóle, złe samopoczucie, objawy depresji, alergii, itp.). Amerykańskie firmy tracą z powodu nieefektywnej obecności w pracy 150 mld dolarów rocznie, a według ostatnich doniesień nawet ponad 60% wszystkich kosztów pracodawcy (wydatków na opiekę zdrowotną i strat wydajności) wynika właśnie z tego zjawiska, podczas gdy bezpośrednie wydatki na opiekę medyczną odpowiadają tylko za 25% kosztów.
Równocześnie wiele dowodów naukowych wskazuje na korzyści nie tylko zdrowotne, ale i ekonomiczne inwestycji w zdrowie pracowników. Zwrot z inwestycji w programy zdrowotne uzyskuje się dzięki poprawie stanu zdrowia pracowników, co zmniejsza koszty opieki medycznej i zastępstw w wyniku absencji chorobowej oraz poprawia wydajność pracy i produktywność. Poziom zwrotu jest różnorodny i szacowany na poziomie ok 3,14-3,93 USD na 1 zainwestowanego dolara, i mieści się w przedziale od 1,49 USD do 13 USD4. Najskuteczniejsze programy powinny trwać średnio ok. 4 lat, obejmować ok. 5 różnych rodzajów zagrożeń zdrowotnych i wykazywać się dużym wskaźnikiem uczestnictwa pracowników (zaangażowanie na poziomie powyżej 50% załogi). Takie interwencje mogą przynieść średni zwrot nawet na poziomie 6 USD5.
Skoro warto inwestować, należy lepiej poznać obszar potencjalnej inwestycji. Medicover, gromadząc dane medyczne kilkusettysięcznej grupy pracowników w Polsce dokonał analizy epidemiologicznej sytuacji zdrowotnej tej specyficznej grupy, od zdrowia której zależy pomyślność polskiej gospodarki. Obserwacje i wnioski mogą pomóc zarówno pracodawcom, jak i wielu instytucjom zajmującym się ochroną zdrowia w kształtowaniu skutecznej polityki zdrowotnej i działań profilaktycznych.
(1) D. Lerner i in., "Tufts-New England Medical Center", Raport dla Lockheed Martin 2002.
(2) Goetzel R.Z. i in., "The health and productivity cost burden of the 'top ten' physical and mental health conditions affecting six large U.S. employers in 1999". Journal of Occupational and Environmental Medicine. 45 : 1, 5-14. January 2003.
(3) W literaturze anglosaskiej zjawisko to nosi nazwę „presenteism”.
(4) Goetzel R.Z., Juday T.R., and Ozminkowski R.J., "What's the ROI? A systematic review of return on investment (ROI) studies of corporate health and productivity management initiatives". AWHP's Worksite Health.
(5) Chapman L., "Proof Positive: An Analysis of the Cost-Effectiveness of Wellness", Summex Health Management, Sixth Edition, 2006. Summer, 1999.